Theo Reuters, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xem xét một biện pháp thuế quan mới nhắm vào các thiết bị điện tử nhập khẩu, với cách tính dựa trên giá trị và số lượng chip bên trong sản phẩm. Đây là bước đi tiếp theo trong nỗ lực đưa nhiều hoạt động sản xuất công nghệ cao trở lại Hoa Kỳ, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn – ngành được coi là “huyết mạch” của kinh tế số.
Thuế quan theo số lượng chip – cú hích hay rào cản?
Kế hoạch do Bộ Thương mại Mỹ thảo luận có thể áp mức thuế nhất định trên tỷ lệ giá trị ước tính của chip trong mỗi thiết bị điện tử. Điều này đồng nghĩa, các sản phẩm càng chứa nhiều linh kiện bán dẫn, thuế suất càng cao. Nếu được triển khai, đây sẽ là một cú hích lớn nhằm buộc các công ty công nghệ phải chuyển dây chuyền sản xuất về Mỹ, nhưng đồng thời cũng làm tăng chi phí sản xuất toàn cầu.
Trước đó, ông Trump từng tuyên bố áp thuế 100% với tất cả chip nhập khẩu, trừ các công ty có cơ sở sản xuất nội địa. Tuy nhiên, biện pháp này vẫn chưa có hiệu lực. Tuần trước, Nhà Trắng cũng áp dụng cơ chế tương tự với dược phẩm nhập khẩu nhằm khuyến khích sản xuất trong nước.
Lo ngại an ninh và chiến lược công nghiệp
Ông Trump nhiều lần nhấn mạnh rủi ro an ninh quốc gia từ sự phụ thuộc quá lớn vào chip nước ngoài, đặc biệt là từ châu Á. Đầu năm nay, chính quyền đã mua 10% cổ phần của Intel (NASDAQ: INTC) để hỗ trợ doanh nghiệp này – vốn đang gặp khó khăn – và củng cố nền tảng bán dẫn nội địa.
Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng việc thực sự thúc đẩy sản xuất chip tại Mỹ là thách thức lớn, do đặc thù ngành này cần vốn đầu tư cực kỳ cao, chuỗi cung ứng phức tạp và thời gian xây dựng cơ sở kéo dài. Nếu áp thuế mạnh tay, giá điện tử tiêu dùng như smartphone, laptop, hay thiết bị IoT có thể đội lên, gây sức ép lạm phát trong nước.
Phản ứng từ các tập đoàn công nghệ
Dù rủi ro về chi phí, làn sóng đe dọa thuế quan của ông Trump đã khiến nhiều công ty lớn đưa ra cam kết đầu tư mạnh vào Mỹ.
- TSMC (NYSE: TSM) – nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới – đã tuyên bố rót 165 tỷ USD cho các nhà máy tại Mỹ.
- Apple (AAPL) cam kết đầu tư 500 tỷ USD trong 4 năm tới cho hạ tầng, sản xuất và R&D tại Mỹ.
- Microsoft (MSFT) dự kiến chi 80 tỷ USD, trong đó hơn một nửa cho các dự án tại Hoa Kỳ.
Trong phiên giao dịch gần nhất, cổ phiếu Intel bật tăng 4,44%, Microsoft tăng 0,87%, trong khi Apple và TSMC lần lượt giảm 0,55% và 1,19%, phản ánh tâm lý thận trọng trước thông tin này.
Tác động thị trường và triển vọng
Nếu chính sách thuế được triển khai, ngành công nghệ toàn cầu sẽ bước vào giai đoạn tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Ngắn hạn, giá thiết bị điện tử có thể tăng, gây áp lực cho người tiêu dùng và lạm phát Mỹ. Trung hạn, các doanh nghiệp phải đánh đổi giữa chi phí sản xuất cao tại Mỹ và rủi ro thuế quan nếu tiếp tục phụ thuộc vào châu Á.
Đối với thị trường tài chính, chính sách này có thể:
- Hỗ trợ cổ phiếu công nghệ Mỹ như Intel, Microsoft, AMD nhờ ưu thế nội địa.
- Gây áp lực lên các hãng châu Á như TSMC, Samsung, Foxconn – vốn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ.
- Tạo sóng trên thị trường bán dẫn khi nhà đầu tư đánh giá lại cấu trúc lợi nhuận và dòng vốn đầu tư trong ngành.
Góc nhìn cho nhà đầu tư
Các chuyên gia nhận định, nếu thuế quan được áp dụng, dòng vốn sẽ ưu tiên những công ty có cơ sở sản xuất tại Mỹ hoặc đang mở rộng đầu tư nội địa. Đồng thời, rủi ro chi phí tăng cao và nguy cơ trả đũa thương mại từ các đối tác châu Á cũng không thể loại trừ.
Liệu chiến lược “nội địa hóa” của ông Trump có thật sự biến Mỹ thành trung tâm sản xuất chip, hay chỉ tạo thêm biến động và chi phí trong ngắn hạn cho ngành công nghệ toàn cầu?
