Trung tâm giao dịch bất động sản online dự kiến thí điểm từ năm 2026 đang thu hút nhiều ý kiến trái chiều. Các chuyên gia cho rằng đây là bước đi tất yếu để tăng minh bạch, song hành lang pháp lý, công nghệ và cơ sở hạ tầng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Cần công nghệ và pháp lý đồng bộ
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), nhận định để đưa bất động sản lên môi trường số, trước hết phải chuẩn hóa dữ liệu đất đai, xây dựng hệ thống quản lý điện tử minh bạch và liên thông với các cơ quan công chứng, thuế, ngân hàng.
“Không chỉ là một sàn giao dịch trực tuyến, trung tâm phải đảm bảo pháp lý cho hợp đồng điện tử, chữ ký số, đồng thời ứng dụng blockchain để lưu trữ thông tin tài sản, tránh gian lận giấy tờ,” ông Huy nhấn mạnh.
Ông cũng đề xuất có giai đoạn thí điểm tại Hà Nội, TP.HCM trước khi nhân rộng, song song đầu tư mạnh vào bảo mật và công nghệ như blockchain, AI.
Rào cản và rủi ro
Theo ông Huy, thách thức lớn nhất là khung pháp lý chưa đồng bộ. Hiện các giao dịch vẫn cần sự xác nhận trực tiếp từ công chứng, thuế, tài nguyên môi trường. Tâm lý thị trường cũng là một rào cản, bởi người dân thường muốn kiểm chứng thực tế khi mua bán tài sản lớn như nhà đất.
Các rủi ro khác gồm:
- Hacker tấn công, đánh cắp dữ liệu.
- Gian lận, “thổi giá” và đầu cơ.
- Chi phí đầu tư hạ tầng, công nghệ, nhân lực quá lớn.
- Khó khăn trong định giá khi mỗi bất động sản có đặc thù riêng.
Để đưa ra giải pháp TS. Trần Xuân Lượng, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường bất động sản Việt Nam, ủng hộ mô hình này nhưng nhấn mạnh cần hành lang pháp lý rõ ràng, khung pháp lý cho giao dịch điện tử và chứng khoán hóa bất động sản.
Ông cho rằng cần ứng dụng blockchain và AI để định giá, đồng thời thí điểm trung tâm giao dịch do Nhà nước quản lý để đảm bảo minh bạch. Ngoài ra, phải khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, ngân hàng và sàn giao dịch, cùng với cơ chế giám sát chặt để hạn chế đầu cơ.
Lo ngại về năng lực vận hành
Ông Vũ Cương Quyết, CEO Đất Xanh Miền Bắc, đặt câu hỏi: mỗi năm thị trường có hàng trăm nghìn giao dịch, liệu trung tâm có đủ hạ tầng và nhân lực để xử lý?
Ông cũng lo ngại tình trạng kê khai “hai giá” nếu bên mua – bán bắt tay, và cho rằng chỉ luật pháp mạnh tay mới ngăn chặn được.
Tương tự, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng giám đốc PropertyGuru Việt Nam, quan tâm đến việc tổ chức thực hiện. Nếu bắt buộc qua trung tâm, yếu tố tiện lợi sẽ quyết định việc người dân có sẵn sàng tham gia hay tìm cách lách luật.
Và việc đưa bất động sản lên sàn online là xu hướng tất yếu, giúp tăng minh bạch, giảm rủi ro và thúc đẩy thanh khoản thị trường. Tuy nhiên, để mô hình này thành công, Việt Nam cần:
- Hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch số.
- Đầu tư mạnh vào công nghệ và bảo mật.
- Có giai đoạn thí điểm trước khi nhân rộng.
- Đảm bảo tiện lợi, minh bạch để tạo niềm tin cho người dân.
Theo bạn, nếu áp dụng giao dịch bất động sản online bắt buộc, người mua – bán có sẵn sàng tham gia không, hay vẫn còn ngần ngại vì thói quen và rủi ro tiềm ẩn?
