Washington, D.C. — Tổng thống Mỹ Donald Trump đang ngày càng làm công chúng và thị trường chú ý khi tăng cường chiến dịch chỉ trích Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell, kêu gọi hạ lãi suất mạnh mẽ và thậm chí ám chỉ tới khả năng sa thải. Những động thái này không chỉ tạo ra căng thẳng chính trị cao độ, mà còn đặt ra những rủi ro lớn cho tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.
Bối cảnh: Lãi suất cao và áp lực giảm
Fed hiện đang giữ lãi suất điều hành ở mức 4,25% – 4,50%, một con số được duy trì từ cuối năm trước. Trump nhiều lần cho rằng lãi suất cao đang kìm hãm đà phát triển kinh tế và làm tăng chi phí vay mượn, trong khi ông tin rằng lạm phát đã giảm và nhiều chi phí – như năng lượng – đang đi xuống.
Trong mắt Trump, Fed “nợ” người dân Mỹ một đợt cắt lãi suất mạnh để hỗ trợ tăng trưởng, và ông đã dùng ngôn từ gay gắt để chỉ trích Powell là “quá chậm” khi đưa ra các quyết định chính sách.
Chiến lược gia tăng áp lực
1. Công khai chỉ trích trên mạng xã hội
Trump liên tục sử dụng Truth Social – nền tảng mạng xã hội riêng của ông – để tấn công Powell. Ông gọi Powell là “numbskull” (kẻ ngu ngốc) và cảnh báo rằng nếu không giảm lãi suất “ngay lập tức”, nền kinh tế Mỹ có thể suy thoái.
2. Ghi chú tay gây chú ý
Một trong những bước leo thang đáng kể là khi Trump viết một bức thư tay gửi Powell, chỉ trích ông “đã làm Mỹ mất một khoản khổng lồ” vì không giảm lãi suất đủ nhanh. Trump đề xuất mức lãi suất nên xuống khoảng 1% — mức rất thấp so với hiện tại.
3. Đánh vào quản trị nội bộ Fed
Trump và đội ngũ cố vấn đã đặt vấn đề về chi phí cải tạo trụ sở Fed. Một số quan chức Nhà Trắng cho rằng dự án trùng tu có những phần “xa hoa”, như sân thượng, phòng VIP, vi phạm quy định xây dựng liên bang. Ông còn bổ nhiệm những người thân cận vào các tổ chức quy hoạch để giám sát dự án này.
4. Báo động khả năng sa thải
Trump không ngần ngại nói tới việc sa thải Powell. Ông khẳng định rằng nếu muốn, “ông ấy sẽ ra đi rất nhanh.” Mặc dù theo luật Mỹ, việc sa thải Chủ tịch Fed vì lý do chính sách là rất khó — và Powell đã công khai nói rằng ông sẽ không từ chức trước khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng 5/2026.
5. Gặp gỡ trực tiếp
Ngày 29/5/2025, Trump mời Powell đến Nhà Trắng để thảo luận về tình hình kinh tế và chính sách tiền tệ. Trong buổi gặp này, Powell khẳng định rằng các quyết định của Fed sẽ dựa trên dữ liệu kinh tế “một cách thận trọng, khách quan” chứ không chịu sự chi phối từ tính chính trị.
Phản ứng từ Fed và các chuyên gia
Jerome Powell nhiều lần lên tiếng bảo vệ tính độc lập của Fed. Ông nhấn mạnh rằng Fed sẽ tiếp tục “ra quyết định dựa trên các phân tích khách quan, không theo áp lực chính trị.” Ông cũng cảnh báo rằng việc điều chỉnh quá nhanh hoặc quá mức có thể làm hại uy tín của Fed — đặc biệt là nếu Fed đưa ra quyết định chỉ vì áp lực chính trị.
Một số nhà kinh tế, trong đó có Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago Austan Goolsbee, lên tiếng cảnh báo rằng can thiệp chính trị vào Fed có thể gây hậu quả nghiêm trọng: lạm phát cao hơn, tăng trưởng suy giảm, và thất nghiệp gia tăng. Việc mất độc lập của ngân hàng trung ương có thể khiến các quyết định chính sách tiền tệ trở nên ngắn hạn, thiếu bền vững.
Tác động tiềm tàng tới thị trường và nền kinh tế
-
Rủi ro mất niềm tin thị trường: Nếu nhà đầu tư cho rằng Fed bị chi phối bởi chính trị, họ có thể lo ngại về độ tin cậy các quyết định chính sách, từ đó ảnh hưởng đến dòng vốn, lãi suất trái phiếu, và chi phí vay của chính phủ.
-
Lạm phát quay lại: Hạ lãi suất quá nhanh có thể tái kích hoạt lạm phát nếu nền kinh tế chưa ổn hoặc áp lực giá vẫn tồn tại.
-
Thâm hụt ngân sách: Lãi suất thấp hơn làm giảm chi phí vay ngắn hạn, nhưng nếu hạ quá mạnh, cũng có thể khiến chính phủ Mỹ khó huy động tiền mới hoặc trả lãi cao trên nợ hiện tại, đặc biệt trong bối cảnh chi tiêu lớn.
-
Tính độc lập của Fed bị xói mòn: Nếu Trump thành công trong việc ép buộc Fed thông qua áp lực cá nhân, điều này có thể tạo tiền lệ nguy hiểm cho các tổng thống tương lai — mở đường cho việc chính phủ can thiệp sâu hơn vào chính sách tiền tệ.
Nhận định & Kết luận
Cuộc đối đầu giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Fed Powell hiện không chỉ là mâu thuẫn cá nhân, mà là biểu tượng cho một cuộc xung đột lớn hơn giữa logic chính trị ngắn hạn và cam kết thể chế dài hạn. Trump, với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng và giảm chi phí vay, đặt Fed dưới áp lực ngày càng lớn bằng cách công khai chỉ trích, sử dụng ghi chú tay và can thiệp vào quản trị nội bộ.
Tuy nhiên, Fed – dưới sự dẫn dắt của Powell – dường như quyết tâm giữ vững lập trường độc lập, khẳng định sẽ căn cứ vào số liệu kinh tế để ra quyết định, không vì áp lực chính trị. Đây là một “thử lửa” lớn cho thể chế của ngân hàng trung ương Mỹ: nếu Fed nhượng bộ quá nhanh, uy tín có thể bị tổn hại; nếu Fed cứng rắn, có thể đối mặt với áp lực chính trị mạnh mẽ.
Trong bối cảnh đó, thị trường tài chính, giới đầu tư và người dân Mỹ đều theo dõi rất sát sao: liệu Fed có “gãy” trước áp lực của Nhà Trắng, hay liệu nó sẽ trả lời bằng dữ liệu và kỷ luật – một câu hỏi quyết định cho tương lai chính sách tiền tệ của đất nước.



























































































































