Trong phiên giao dịch ngày 24/9, thị trường chứng khoán châu Âu chứng kiến một làn sóng tăng giá mạnh mẽ ở nhóm cổ phiếu quốc phòng, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra những bình luận đầy cứng rắn liên quan đến cuộc xung đột Nga – Ukraine.
Ông Trump nhấn mạnh rằng Ukraine hoàn toàn có thể giành lại toàn bộ lãnh thổ đã mất, bao gồm cả bán đảo Crimea và một phần các khu vực Donetsk, Luhansk, nếu được hậu thuẫn đầy đủ từ NATO và Liên minh châu Âu. Đây là bước ngoặt trong lập trường của ông, bởi trước đó Trump từng tỏ ra thận trọng hơn, thậm chí ám chỉ khả năng chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ để đổi lấy hòa bình. Không dừng lại ở đó, ông còn gọi quân đội Nga là một “hổ giấy”, hàm ý sức mạnh quân sự của Moscow bị thổi phồng quá mức, qua đó củng cố niềm tin rằng cán cân chiến sự có thể nghiêng về Ukraine nếu phương Tây tăng cường hỗ trợ.
Lý do cổ phiếu quốc phòng tăng vọt
Ngay sau phát biểu, cổ phiếu của hàng loạt tập đoàn sản xuất vũ khí và công nghệ quốc phòng như Saab, Hensoldt, Renk Group, Leonardo, Thales, Rheinmetall, Dassault Aviation, QinetiQ và BAE Systems đồng loạt bứt phá từ 1,6% đến 4,7%. Chỉ số hàng không – quốc phòng châu Âu cũng tăng thêm 0,8%, trái ngược hoàn toàn với đà giảm 0,45% của chỉ số STOXX 600 trong cùng thời điểm.
Nguyên nhân chính nằm ở kỳ vọng rằng các nước NATO và EU sẽ buộc phải nâng chi tiêu quốc phòng, vừa để hỗ trợ trực tiếp cho Kiev, vừa để củng cố năng lực phòng thủ của chính mình trước nguy cơ xung đột kéo dài. Nói cách khác, bình luận của ông Trump không chỉ là một tuyên bố chính trị, mà còn được giới đầu tư xem như “tín hiệu thị trường” về khả năng mở rộng đơn hàng cho các doanh nghiệp quốc phòng.
Tác động tới thị trường tài chính
Việc cổ phiếu quốc phòng châu Âu tăng mạnh đã phần nào làm dịu bức tranh ảm đạm chung của thị trường, vốn đang chịu áp lực từ lo ngại kinh tế chậm lại và lãi suất cao. Các nhà phân tích cho rằng diễn biến này phản ánh một thực tế: trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản “hưởng lợi từ chiến tranh”, thay vì chảy vào các ngành truyền thống như công nghệ hay tiêu dùng.
Một điểm đáng chú ý khác là phản ứng lan tỏa sang thị trường Mỹ. Dù chưa ghi nhận mức tăng quá mạnh, các “ông lớn” quốc phòng như Lockheed Martin, Northrop Grumman hay Raytheon cũng được dự báo sẽ hưởng lợi gián tiếp, bởi bất kỳ cam kết nào từ Washington đối với Ukraine chắc chắn sẽ kéo theo sự gia tăng nhu cầu vũ khí và thiết bị quân sự.
Góc nhìn chuyên gia
Theo các nhà phân tích của Goldman Sachs, phát biểu của ông Trump “có thể được xem như một phép thử tâm lý đối với thị trường, và rõ ràng nhà đầu tư đã chọn phản ứng tích cực”. Trong khi đó, một số chuyên gia độc lập cảnh báo rằng sự hưng phấn này có thể chỉ mang tính ngắn hạn, bởi để biến tuyên bố thành hành động thực tế, cần có quyết định chính sách cụ thể và ngân sách quốc phòng bổ sung từ các chính phủ châu Âu.
Ông Thomas Hanke, chuyên gia tại Handelsblatt, nhận định: “Cần nhớ rằng mỗi phát biểu của Trump đều có thể tác động mạnh mẽ đến thị trường, nhưng để thực sự thay đổi cán cân chiến sự, còn phụ thuộc vào hàng loạt yếu tố như nguồn lực, chiến lược và sự đồng thuận trong nội bộ NATO.”
Câu hỏi dành cho các nhà đầu tư là gì?
Nhìn rộng hơn, phát biểu này không chỉ thúc đẩy nhóm cổ phiếu quốc phòng, mà còn đặt ra bài toán chiến lược cho giới đầu tư: Liệu đây có phải là thời điểm thích hợp để đón sóng tăng giá ở các doanh nghiệp quốc phòng, hay chỉ là một “cú hích ngắn hạn” dễ dàng xẹp xuống khi thực tế không như kỳ vọng? Và quan trọng hơn, nếu căng thẳng Nga – Ukraine leo thang, liệu thị trường chứng khoán toàn cầu sẽ tìm thấy động lực mới từ chi tiêu quân sự, hay sẽ đối diện thêm những bất ổn khó lường?
